Rehber
TED İlanları Nedir ve Nasıl Takip Edilir?
TED, Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nin ihale ekidir. Türkiye'de yapılan AB, Avrupa Yatırım Bankası ve Dünya Bankası fonlu ihaleler de orada, İngilizce yayımlanır: 2024'ten bu yana 157 ilan. Bu yazıda TED ilanını nasıl okuyacağınızı, Türkiye'de hangi işlerin çıktığını ve bu ihaleleri nasıl takip edeceğinizi anlatıyoruz.
İçindekiler · 9 bölüm
TED (Tenders Electronic Daily), Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nin ihale ekidir. AB ülkelerinin kamu ihaleleri burada yayımlanır ve sayı büyüktür: son 12 ayda 443.360 ihale ilanı çıktı.
Peki bu, Türkiye'deki bir firmayı neden ilgilendirsin? Çünkü Türkiye'de yapılan ve Avrupa Birliği ya da uluslararası bankalar tarafından finanse edilen ihaleler de TED'de yayımlanıyor: atıksu arıtma tesisi, içme suyu hattı, demiryolu, okul ve sağlık ekipmanı, danışmanlık hizmeti. Alıcı bir Türk bakanlığı ya da belediyesi oluyor, ilan ise İngilizce.
Bu yazıdaki Türkiye sayıları TED'in kendi arama sisteminden alındı: alıcı ülkesi Türkiye olan ihale ilanları, 1 Ocak 2024 – 4 Ekim 2026, toplam 157 ilan. Ön ilanları, sonuç ilanlarını ve düzeltme ilanlarını saymadık.
TED'de neden Türkiye'den ilan var?
Türkiye AB üyesi değil ama AB'nin aday ülkelere verdiği fonlardan ve uluslararası bankaların kredilerinden yararlanıyor. Bu parayla yapılan alımlar Türk mevzuatına göre değil, parayı veren kuruluşun kurallarına göre ihale ediliyor ve ilanı TED'de yayımlanıyor. İlanlarda gördüğümüz başlıca kaynaklar şunlar:
- Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA): AB'nin aday ülkelere verdiği hibe programı. Millî Eğitim Bakanlığı'nın PIKTES IV projesinin alımları bunlardan biri.
- Göç ve mülteci programları: Göç İdaresi Başkanlığı'nın geri gönderme merkezleri için yaptığı alımlar ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın FRIT koordinasyonundaki alımları.
- Avrupa Yatırım Bankası kredileri: büyükşehirlerin su ve kanalizasyon idarelerinin altyapı işleri. Deprem bölgesindeki yeniden yapılanma kredisiyle açılan Gölbaşı (Adıyaman) atıksu arıtma tesisi ihalesi gibi.
- Dünya Bankası ve diğer kalkınma bankaları: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi ihalesi gibi.
Kamu İhale Kanunu bu durumu açıkça istisna sayar. 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, uluslararası anlaşmalarla sağlanan dış finansmanla yaptırılan ve finansman anlaşmasında farklı ihale usulü öngörülen işler Kanun'un kapsamı dışındadır. Bu size ne demek? Teminatı, yeterliği ve itiraz yolunu EKAP alışkanlığınızla değil, ilanın kendi ihale dosyasından okumalısınız.
Türkiye'de hangi işler çıkıyor?
TED'de yılda 50–60 Türkiye ilanı çıkıyor: 2024'te 50, 2025'te 60, bu yıl 4 Ekim'e kadar 47. Az görünebilir ama işler büyük. Tahmini bedelini yazan 59 ilanın ortancası 2,8 milyon avro; bu ilanların hepsinde bedel avro cinsinden.
İşlerin yaklaşık yarısı hizmet alımı:
Hizmet ilanları arasında teknik destek, eğitim ve seminer, araştırma, danışmanlık, güvenlik ve temizlik hizmetleri var. Mal alımlarında okul ve sağlık ekipmanından araçlara, temizlik malzemesinden akaryakıta uzanan geniş bir yelpaze görülüyor. Yapım işleri sayıca az ama en büyük işler onlar: atıksu arıtma tesisi, içme suyu iletim hattı, demiryolu.
Açık usul mü, ön yeterlik mi?
TED ilanlarında iki usul öne çıkıyor. Açık usulde (open procedure) isteyen her firma teklif verir; 157 ilanın 89'u böyle. Ön yeterlikli usulde (restricted procedure) önce bir başvuru dosyası verirsiniz; idare başvuranlar arasından kısa bir liste çıkarır ve yalnızca listedeki firmaları teklife davet eder. 67 ilan bu usulle çıkmış.
Bu ayrım takviminizi değiştirir. Ön yeterlikli ihalede ilandaki tarih teklif değil başvuru son tarihidir; onu kaçırırsanız teklif aşamasına hiç geçemezsiniz. Açık usulde ilanla son teklif arasında ortanca 48 gün var; ilanların yarısında bu süre 32 ile 62 gün arasında. Belgeleri hazırlamak için makul bir süre, ama ihale dosyası İngilizce olunca hızla kısalır.
TED ilanı nasıl okunur?
TED ilanları sabit bir şablonla yayımlanır. Başlık genellikle üç parçadır: ülke, işin ortak sınıflandırmadaki (CPV) adı ve işin kendi adı. Örneğin “Türkiye – Wastewater treatment plant construction work – Construction of Tekebaşı Wastewater Treatment Plant”. Teklif kararı vermeden önce şunlara bakın:
- İhale dosyası (tender dossier): teknik şartname, sözleşme taslağı ve teklif formları burada. Adresi ilanda yazar; bazen idarenin, bazen projenin kendi sitesindedir.
- Kısımlar (lot): iş birden fazla kısma bölünmüşse her kısmın kendi kapsamı, süresi ve teklif güvencesi olur.
- Uyruk ve menşe kuralı: hangi ülkelerin firmalarının teklif verebileceği ve malların hangi ülke menşeli olması gerektiği. Her finansman kuruluşunun kendi kuralı vardır.
- Yeterlik eşikleri: ciro ve benzer iş deneyimi çoğunlukla avro cinsinden istenir ve yüksek olabilir. Örneğin Akçakale–Harran içme suyu hattı ihalesinde son beş yılda yıllık ortalama en az 20 milyon avro ciro isteniyor.
- Saat ve saat dilimi: son teklif saatini saat dilimiyle birlikte okuyun. Bir ilanda saatin yanında Brüksel saati (+02:00) yazdığını, aynı ihalenin Kamu İhale Bülteni ilanında ise aynı rakamın Türkiye saati olarak verildiğini gördük. Şüphe varsa idareye sorun.
- Teklif dili ve teslim şekli: 157 ilanın 154'ü İngilizce yayımlanmış. İncelediğimiz ilanlarda teklifler de İngilizce ve kâğıt ortamda, elden ya da postayla isteniyordu; EKAP'taki elektronik teklif burada yok.
Aynı ihale EKAP'ta da çıkıyor mu?
Bazen. Bazı idareler aynı ihaleyi Kamu İhale Bülteni'nde de “istisna” ilanı olarak duyuruyor. Akçakale–Harran içme suyu hattı, geri gönderme merkezleri için temizlik malzemesi alımı ve aşı nakil aracı alımı hem TED'de hem bültende çıktı; son teklif saatleri dakikasına kadar aynı. İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi ve PIKTES IV akaryakıt alımı ise yalnızca TED'de.
Bu size ne demek? Yalnızca EKAP'ı takip ediyorsanız bu ihalelerin bir kısmını hiç görmezsiniz.
AB ülkelerinin ihalelerine girebilir misiniz?
TED'deki ilanların büyük çoğunluğu AB ülkelerinin kendi ihaleleri: bir Alman belediyesinin, bir Fransız hastanesinin alımları. Türk firmalarının bu ihalelere katılması mümkün olabilir ama güvence altında değil. AB'nin üçüncü ülke firmalarına ihalelerini açtığı başlıca anlaşma, Dünya Ticaret Örgütü'nün Kamu Alımları Anlaşması'dır (GPA); Türkiye bu anlaşmanın tarafı değil, 1996'dan beri gözlemcisi. Yani katılım ilanın ve o ülkenin kurallarına kalır. Böyle bir ihaleye bakıyorsanız ilk okuyacağınız şey ihale dosyasındaki katılım koşulları olmalı.
TED ilanları nasıl takip edilir?
Üç yol var:
- TED'in kendisi: ted.europa.eu'da ilanları ülkeye göre süzebilirsiniz. Oturum açarsanız arama ölçütlerinizi kaydedebilirsiniz. Arayüz de ilanlar da İngilizce.
- Kurum ve proje siteleri: Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFİB) AB fonlu ihaleleri kendi sitesinde de duyurur; bazı projelerin (PIKTES gibi) ayrı siteleri vardır.
- İhaleSoft: Avrupa Birliği ihaleleri sayfasında Türkiye'deki TED ilanlarını Türkçe olarak topluyoruz. TED'i günde iki kez kontrol ediyoruz; aynı ihale Kamu İhale Bülteni'nde de çıktıysa tek kayıt olarak, iki kaynağıyla birlikte görünür. Sayfadaki “Bu aramayı kaydet” ile yeni AB ihalesi çıktığında haber alabilirsiniz.
Çevirinin bir sınırı var ve bunu açıkça söylüyoruz: Türkçe metin gayriresmî bir çeviri ve özettir, hukuken bağlayıcı olan özgün İngilizce ilan ve ihale dosyasıdır. Bu yüzden her ilan sayfasının sonunda özgün başlığı ve açıklamayı da gösteriyoruz. Teklif vermeden önce özgün ihale dosyasını mutlaka okuyun.
Bu size ne demek?
- EKAP'la yetinmeyin. AB ve kalkınma bankası fonlu ihalelerin bir kısmı yalnızca TED'de çıkıyor.
- Takvimi başvuru tarihine göre kurun. Ön yeterlikli ihalede ilk eşik başvuru dosyasıdır; teklif aşaması ondan sonra gelir.
- İhale dosyasını erken indirin. İngilizce bir dosyayı okumak, gerekirse çevirtmek ve belgeleri hazırlamak zaman alır; açık usulde ortanca süre 48 gün.
- Eşiklere gerçekçi bakın. Avro cinsinden ciro ve deneyim eşikleri yüksek olabilir; tek başınıza yetmiyorsa ilanın ortak girişime izin verip vermediğine bakın.
Rakamları nasıl hesapladık?
Türkiye sayıları TED'in resmî arama sisteminden: alıcı ülkesi Türkiye olan, ihale ilanı türündeki duyurular (ön ilan, sonuç ilanı ve düzeltme ilanı hariç), yayın tarihi 1 Ocak 2024 – 4 Ekim 2026. İşin türü, usul, dil ve tahmini bedel ilanın kendi alanlarından. Yayından son teklife kalan süre, son teklif tarihi yazılı 88 açık usul ilanında hesaplandı. AB geneli sayısı aynı ilan türleriyle, 4 Eylül 2025 – 3 Eylül 2026 arasında yayımlananlar. Birden çok kısım içeren ilanı bir kez saydık.
Sık sorulanlar
TED nedir?
TED (Tenders Electronic Daily), Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nin ihale ekidir. AB ülkelerinin kamu ihaleleri ile Türkiye gibi ülkelerde AB ve uluslararası bankalarca finanse edilen ihaleler burada yayımlanır. Son 12 ayda 443.360 ihale ilanı çıktı.
TED'de Türkiye'den kaç ihale ilanı çıkıyor?
1 Ocak 2024 – 4 Ekim 2026 arasında alıcısı Türkiye olan 157 ihale ilanı yayımlandı: 2024'te 50, 2025'te 60, 2026'da 4 Ekim'e kadar 47. İlanların yaklaşık yarısı hizmet alımı.
TED'deki Türkiye ihaleleri 4734 sayılı Kanun'a tabi mi?
Dış finansmanla yapılan ve finansman anlaşmasında farklı usul öngörülen ihaleler, 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre Kanun'un kapsamı dışındadır. Bu ihalelerde finansman kuruluşunun kuralları uygulanır; kurallar ilanın ihale dosyasında yazar.
Türk firmaları AB ülkelerinin ihalelerine katılabilir mi?
Mümkün olabilir ama güvence altında değil: Türkiye, Dünya Ticaret Örgütü Kamu Alımları Anlaşması'nın (GPA) tarafı değil, gözlemcisidir. Katılım koşulları her ilanın ihale dosyasında yazar.
TED ilanlarını Türkçe nasıl takip edebilirim?
İhaleSoft'un Avrupa Birliği ihaleleri sayfası Türkiye'deki TED ilanlarını Türkçe özetleriyle listeler; kayıtlı aramayla yeni ilan çıkınca haber alabilirsiniz. Türkçe metin gayriresmî bir çeviridir; bağlayıcı olan özgün ilandır.
İçerik güncellik taraması
Son tarama: — mevzuat bağlantıları ve yazıdaki oranlar bu tarihte kontrol edildi.
Yazıdaki ölçümler: TED arama sistemi: alıcı ülkesi Türkiye olan ihale ilanları (ön ilan, sonuç ve düzeltme ilanı hariç), yayın tarihi 1 Ocak 2024 – 4 Ekim 2026, 157 ilan. AB geneli: aynı ilan türleri, 4 Eylül 2025 – 3 Eylül 2026 (ölçüm 4 Ekim 2026).
Kaynaklar
- TED — Tenders Electronic Daily (Avrupa Birliği Resmî Gazetesi ihale eki) Avrupa Birliği Yayın Ofisi
- TED yasal uyarı — ilanların yeniden kullanımı Avrupa Birliği Yayın Ofisi
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu — güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi
- Merkezi Finans ve İhale Birimi — ihaleler Hazine ve Maliye Bakanlığı
- Kamu Alımları Anlaşması (GPA) tarafları ve gözlemcileri Dünya Ticaret Örgütü
Dış kaynak olarak yalnızca birincil kaynak veriyoruz: Kamu İhale Kurumu, Resmî Gazete, TÜİK. Dış bağlantılar yeni sekmede açılır.
Yeni AB ihalesi çıkınca haber alın
Avrupa Birliği ihaleleri sayfasında “Bu aramayı kaydet” ile yeni ilan geldiğinde bildirim alın. Bedel, teminat ve özgün ilan bağlantısı Pro Firma'da.