İhalelerin %38'inde En Az Bir Teklif Eleniyor — ve Genellikle Fiyat Yüzünden Değil

İhale sonuç ilanları yalnızca kimin kazandığını söylemez; kaç firmanın doküman indirdiğini, kaçının teklif verdiğini ve bu tekliflerin kaçının geçerli sayıldığını da yazar. Bu üç sayı yan yana konduğunda, kimsenin pek konuşmadığı bir tablo çıkıyor.

Aşağıdaki bütün sayılar kendi arşivimizden, 10 Eylül 2026 itibarıyla sonuçlanmış 190 ihale üzerinden hesaplandı. Örneklem küçük; büyüdükçe oranlar oynayabilir. Sayıları kaç kayda dayandığını yazmadan vermiyoruz.

Her 100 teklifin ~16'sı geçerli sayılmıyor

190 ihalede toplam 1.135 teklif verilmiş, bunların 956'sı geçerli sayılmış. Yani elenme oranı %15,8.

Daha çarpıcı olanı dağılımı: bu ihalelerin %38,4'ünde (73'ünde) en az bir teklif elenmiş. Yani bir ihaleye girdiğinizde, üçte birden fazla ihtimalle o ihalede birileri evrak yüzünden eleniyor.

Sonuç ilanı tekliflerin neden geçersiz sayıldığını yazmaz, o yüzden "sebep şudur" diyemeyiz. Ama pratikte geçersizlik gerekçeleri fiyattan çok belge eksikliği, imza/yetki sorunları ve yeterlik kriterlerinin karşılanmaması etrafında toplanır. Yani teklifinizi bitiren şey çoğu zaman rakamınız değil, dosyanız oluyor.

Doküman indirenlerin üçte biri teklif vermiyor

Aynı 190 ihalede 1.703 firma doküman indirmiş, buna karşılık 1.135 teklif verilmiş. Dönüşüm %66,6.

İhale başına ortalamaya çevirirsek: yaklaşık 9 firma dokümanı indiriyor, 6'sı teklif veriyor. İndirenlerin üçte biri dosyayı inceleyip vazgeçiyor.

Bu sayı rekabet tahmininizi doğrudan etkiler. "12 firma doküman indirmiş" bilgisini gördüğünüzde karşınıza 12 rakip çıkacağını değil, ortalama 8 civarı teklif göreceğinizi beklemek daha gerçekçi.

Tenzilat idareye göre değişiyor, ama asıl fark iş türünden

Tenzilat, sözleşme bedelinin yaklaşık maliyetin ne kadar altında kaldığıdır. Kamu İhale Bülteni'nin son 12 aylık sonuç ilanlarında, tek sözleşmeyle sonuçlanan 49.922 ihalede ortalama %18,0. İdare tipine göre ayırınca:

• Valilik — %23,8 (n=1.068)
• İl Özel İdaresi — %22,9 (n=2.419)
• Büyükşehir belediyesi — %19,8 (n=3.737)
• Bakanlık ve bağlı birimleri — %17,7 (n=27.062)
• Belediye — %17,1 (n=12.308)
• Kaymakamlık — %15,9 (n=80)

Farkın büyük kısmı işin türünden geliyor: valilik ve il özel idaresi ihalelerinin üçte ikisinden fazlası yapım işi ve bunlara çok daha fazla teklif veriliyor. Bu yazının ilk sürümü kendi arşivimizdeki 167 ihaleye dayanıyordu ve kaymakamlıklarda %4,4 gibi çok düşük bir tenzilat gösteriyordu; bülten verisi bu farkı doğrulamadı. Ayrıntılı tablo: ortalama kırım oranı.

Pratik sonucu şu: teklifinizi "ortalama %18 kırarım" diye kurmayın. Ortalamanın hangi kümeye ait olduğu — iş türü, rakip sayısı, idarenin kendi geçmişi — ortalamanın kendisinden önemli.

Bu yüzden ilan sayfalarındaki rekabet kutusu, sayıyı her zaman neyi kapsadığıyla birlikte basar — "bu idarenin sonuçlanan 9 ihalesi" ya da "benzer idarelerde aynı türde 24 ihale" gibi. Kapsamı yazılmayan bir ortalama, yanlış karar verdirir.

Neyi söylemiyoruz

Bu yazıdaki hiçbir sayı bir tahmin değil, sonuç ilanlarında yazan rakamların aritmetiği. Kazanma ihtimaliniz için bir olasılık vermiyoruz ve ilanda yazmayan bir kuralı yazmış gibi göstermiyoruz. Ölçemediğimiz yerde "ölçemedik" yazarız.