Rehber
Dünya Bankası İhaleleri Nedir ve Nasıl Takip Edilir?
Dünya Bankası'nın Türkiye'ye verdiği kredilerle yürüyen projelerin ihaleleri Kamu İhale Kanunu'na göre değil, bankanın kendi kurallarına göre yapılır ve ilanı İngilizce çıkar. 1 Ocak 2024 – 12 Kasım 2026 arasında 399 teklif ve ilgi beyanı çağrısı yayımlandı. Bu yazıda hangi işlerin çıktığını, usulleri, süreleri ve bu ilanları nasıl takip edeceğinizi anlatıyoruz.
İçindekiler · 8 bölüm
Dünya Bankası Türkiye'ye her yıl farklı projeler için kredi verir: deprem bölgesinde okul ve hastane yapımı, orman yangınıyla mücadele, kamu binalarında enerji verimliliği, tarım ve sanayi altyapısı. Bu paranın harcandığı alımlar da ihaleyle yapılır.
Farkı şu: bu ihaleler Kamu İhale Kanunu'na göre değil, Dünya Bankası'nın satın alma yönetmeliğine göre yürür ve ilanı bankanın sitesinde İngilizce çıkar. EKAP alışkanlığıyla okununca kolayca yanlış anlaşılır.
Bu yazıdaki sayılar Dünya Bankası'nın açık satın alma verisinden alındı: Türkiye projeleri, 1 Ocak 2024 – 12 Kasım 2026 arasında yayımlanan teklif ve ilgi beyanı çağrıları, toplam 399 ilan. Bireysel danışman seçimini (bir kişinin işe alınması) ve sonuç ilanlarını saymadık.
Neden Kamu İhale Kanunu'na göre yapılmıyor?
4734 sayılı Kanun'un 3. maddesi bu durumu açıkça istisna sayar: uluslararası anlaşmalarla sağlanan dış finansmanla yaptırılan ve finansman anlaşmasında farklı ihale usulü öngörülen işler Kanun'un kapsamı dışındadır. Dünya Bankası kredisiyle yapılan alımlar tam olarak bu durumdadır.
Bu size ne demek? Teminat, yeterlik, değerlendirme ve itiraz kurallarını ilanın kendi ihale dosyasından okumalısınız. İhalenin hangi yönetmelik baskısına tabi olduğu da ilanda yazar: güncel baskı Eylül 2025 tarihli yedinci baskı, ama kredi anlaşması eski olan projeler eski baskıyla yürüyebilir. İncelediğimiz ilanlarda Kasım 2020 ve Şubat 2025 baskıları da geçiyordu.
Türkiye'de hangi işler çıkıyor?
Yılda 120 ile 150 arasında çağrı çıkıyor: 2024 yılında 148, 2025 yılında 127, bu yıl 12 Kasım'a kadar 124. İlanlar 37 farklı projeden geliyor.
Dağılım AB fonlu ihalelerden belirgin biçimde farklı. TED'deki Türkiye ilanlarında yapım işi en küçük paydı; Dünya Bankası projelerinde ilanların üçte biri yapım işi: 399 ilanın 137 tanesi. Danışmanlık 138, mal alımı 83, danışmanlık dışı hizmet alımı 41 ilan.
En çok ilan çıkaran projeler şunlar:
- Türkiye Climate Resilient Forests Project, 51 ilan: Orman Genel Müdürlüğü'nün orman ve iklim projesi. Örneğin dijital telsiz haberleşme sistemi alımı.
- Turkey Climate Smart and Competitive Agricultural Growth Project (TUCSAP), 44 ilan: Tarım ve Orman Bakanlığı birimlerinin tarım projesi. Örneğin deneme biçerdöveri temini.
- Türkiye Earthquake Recovery and Reconstruction Project, 40 ilan: deprem bölgesinde yeniden yapım ve onarım.
- Turkey Resilient Landscape Integration Project (TULIP), 30 ilan.
- Seismic Resilience and Energy Efficiency in Public Buildings Project, 24 ilan: kamu binalarında depreme dayanıklılık ve enerji verimliliği.
Proje adlarını Dünya Bankası'ndaki resmî İngilizce adlarıyla yazdık; ilanlarda bu adlar geçer.
İhaleyi açan, parayı veren banka değil, krediyi kullanan Türk idaresidir: Orman Genel Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın birimleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Devlet Su İşleri, İller Bankası, Millî Eğitim Bakanlığı ve belediyeler. Belediyelerin güneş enerjisi santrali, içme suyu ve atıksu işleri çoğunlukla İller Bankası üzerinden kullandırılan kredilerle yapılıyor.
Usuller: teklife çağrı, fiyat teklifi, ilgi beyanı
Dünya Bankası ilanının başındaki usul adı işin nasıl yürüyeceğini söyler. 399 ilanın dağılımı şöyle:
- Teklife çağrı (Request for Bids, RFB): 208 ilan. Yapım işi, mal ve hizmet alımında olağan usul; teklif ilandaki tarihe kadar verilir. Bazı ilanlarda iki zarflı (two-envelope) ibaresi görürsünüz: teknik teklif ve fiyat ayrı zarflarda, ayrı oturumlarda açılır.
- Fiyat teklifi isteme (Request for Quotations, RFQ): 51 ilan. Küçük ve standart alımlar; süresi daha kısadır.
- Danışman niteliğine dayalı seçim (CQS): 96 ilan. Kalite ve maliyete dayalı seçim (QCBS): 36 ilan. En düşük maliyetle seçim: 6 ilan.
Danışmanlık işlerinde ilk ilan teklif çağrısı değil, ilgi beyanı çağrısıdır (Expression of Interest). Firmalar deneyimini anlatan bir dosya verir, idare bunlardan kısa liste çıkarır ve teklifi yalnızca listedeki firmalardan ister. Bu dönemdeki 138 danışmanlık ilanının hepsi bu türden. Bu size ne demek? İlgi beyanı tarihini kaçırırsanız, teklif aşamasına hiç davet edilmezsiniz.
Ne kadar süre var?
Teklif çağrılarında ilanla son teklif tarihi arasında ortanca 24 gün var; ilanların yarısında bu süre 14 ile 34 gün arasında. Teklife çağrı usulünde ortanca 28 gün, fiyat teklifi istemede 14 gün. İlgi beyanı çağrılarında ortanca 18 gün.
Yönetmelik uluslararası açık ihalede teklif hazırlamak için en az 30 iş günü verilmesini ister; ulusal ihalede ve fiyat teklifi istemede süre daha kısa olabilir. Yani iki haftalık bir ilan olağan dışı değildir. İhale dosyası İngilizce olunca bu süre hızla erir: belgeleri okumaya ilan çıktığı gün başlamak gerekir.
Kim katılabilir, teklif hangi dilde verilir?
- Katılım: Yönetmeliğe göre bütün ülkelerin uygun firmaları Dünya Bankası finansmanlı projelerde mal, yapım, hizmet ve danışmanlık sunabilir. Yaptırım listesindeki firmalar gibi istisnalar ve işe özgü yeterlik koşulları ihale dosyasında yazar.
- Dil: Uluslararası ihalede ihale belgeleri İngilizce, Fransızca ya da İspanyolca hazırlanır. İdare ayrıca Türkçe çeviri yayımladıysa teklif iki dilden biriyle verilebilir; iki metin çelişirse İngilizce metin geçerlidir. Ulusal ihalede belgeler Türkçe olabilir.
- İtiraz: İdare kazananı belirleyince isteklilere ihale kararı bildirimi gönderir. Bu bildirimden sonra 10 iş günü bekleme süresi işler; sözleşme bu süre bitmeden imzalanmaz. Şikâyet bu süre içinde yapılır.
- Saat: Aynı ihalenin İngilizce ve Türkçe ilanında son teklif saatinin farklı yazıldığını gördük: birinde 10:00, ötekinde 10:30. Şüphe varsa ihale dosyasındaki saate bakın ve idareye sorun.
Aynı ihale Türkçe olarak da çıkıyor mu?
Çoğu zaman evet, ama tek bir yerde değil. 12 Kasım'da süresi dolmamış 8 Dünya Bankası ilanından 5 tanesinin Türkçe ilanı başka bir yerde de yayımlanmıştı:
- Kamu İhale Bülteni: Balıkesir itfaiyesi için afet yönetim aracı alımı ve TEİAŞ'ın Antalya–Göksu yer altı kablo bağlantısı.
- ilan.gov.tr: Tapu ve Kadastro'nun kadastro güncelleme işi ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın 50.000 etkileşimli tahta alımı.
- Bakanlığın kendi sitesi: Tarım ve Orman Bakanlığı'nın biçerdöver alımı.
Kalan 3 ilan yalnızca İngilizce yayımlanmıştı: Orman Genel Müdürlüğü'nün telsiz sistemi, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin kavşak köprüsü yapım denetimi ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın demiryolu altyapı ve üstyapı işi.
Bu size ne demek? Yalnızca Kamu İhale Bülteni'ni ya da yalnızca bir kurumun sitesini izlemek, bu ihalelerin bir kısmını kaçırmak demek. Örneklem küçük (8 ilan), oranı genelleştirmeyin; ama Türkçe ilanın dört farklı yerde çıkabildiği açık.
Dünya Bankası mı, TED mi?
İkisi farklı yayın yerleri. TED, Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nin ihale ekidir; Türkiye'deki AB fonlu ve Avrupa Yatırım Bankası kredili işler orada çıkar. Dünya Bankası ilanları bankanın kendi sitesinde yayımlanır; büyük bir uluslararası ihale bazen ikisinde birden görünür. TED ilanlarını nasıl okuyacağınızı ayrı bir yazıda anlattık.
Nasıl takip edilir?
Dünya Bankası ihaleleri sayfası Türkiye'deki Dünya Bankası kredili ihaleleri, İngilizce ilanı ve Türkçe ilanıyla tek listede gösterir; AB fonlu işler için Avrupa Birliği ihaleleri sayfası var. Sayfada Bu aramayı kaydet derseniz yeni ilan çıktığında haber alırsınız.
İlanı açınca önce üç şeye bakın: usul (teklif mi, ilgi beyanı mı), son tarih ve saat, ihale dosyasının adresi. Sayfadaki Türkçe metin karar vermenize yardım eden bir özettir; bağlayıcı olan özgün ilan ve ihale dosyasıdır.
Sık sorulanlar
Dünya Bankası ihaleleri nerede yayımlanır?
Dünya Bankası'nın proje satın alma sayfasında İngilizce yayımlanır. Aynı ihalenin Türkçe ilanı çoğu zaman Kamu İhale Bülteni'nde, ilan.gov.tr'de, Resmî Gazete'de ya da ihaleyi açan idarenin sitesinde de çıkar.
Türkiye'de yılda kaç Dünya Bankası ihalesi çıkıyor?
1 Ocak 2024 – 12 Kasım 2026 arasında 399 teklif ve ilgi beyanı çağrısı yayımlandı (bireysel danışman seçimi hariç): 2024 yılında 148, 2025 yılında 127, 2026 yılında 12 Kasım'a kadar 124. İlanların üçte biri yapım işi.
Dünya Bankası ihaleleri 4734 sayılı Kanun'a tabi mi?
Hayır. 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesi, uluslararası anlaşmalarla sağlanan dış finansmanla yaptırılan ve finansman anlaşmasında farklı ihale usulü öngörülen işleri Kanun'un kapsamı dışında tutar. Bu ihalelerde Dünya Bankası'nın satın alma yönetmeliği uygulanır.
Türk firmaları Dünya Bankası ihalelerine katılabilir mi?
Evet. Yönetmeliğe göre bütün ülkelerin uygun firmaları Dünya Bankası finansmanlı projelerde mal, yapım, hizmet ve danışmanlık sunabilir. Yaptırım listesindekiler gibi istisnalar ve işe özgü yeterlik koşulları her ilanın ihale dosyasında yazar.
İlgi beyanı (Expression of Interest) nedir?
Danışmanlık işlerinde ilk adımdır. Firmalar deneyimini anlatan bir dosya verir, idare bunlardan kısa liste çıkarır ve teklifi yalnızca listedeki firmalardan ister. İlgi beyanı tarihini kaçıran firma teklif aşamasına davet edilmez.
İçerik güncellik taraması
Son tarama: — mevzuat bağlantıları ve yazıdaki oranlar bu tarihte kontrol edildi.
Yazıdaki ölçümler: Dünya Bankası açık satın alma verisi (procnotices): proje ülkesi Türkiye, teklif çağrısı (Invitation for Bids) ve ilgi beyanı çağrısı (Request for Expression of Interest), yayın tarihi 1 Ocak 2024 – 12 Kasım 2026, bireysel danışman seçimi hariç, 399 ilan. Süre ölçüsü: ilan ve son tarih alanı okunabilen 389 ilan. Türkçe yayın karşılaştırması: 12 Kasım 2026'da süresi dolmamış 8 ilan.
Kaynaklar
- Dünya Bankası proje satın alma ilanları — Türkiye Dünya Bankası
- Yatırım projesi borçluları için satın alma yönetmeliği (7. baskı, Eylül 2025) Dünya Bankası
- Satın alma çerçevesi ve yönetmelik baskıları Dünya Bankası
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu — güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi
- TED — Tenders Electronic Daily (Avrupa Birliği Resmî Gazetesi ihale eki) Avrupa Birliği Yayın Ofisi
Dış kaynak olarak yalnızca birincil kaynak veriyoruz: Kamu İhale Kurumu, Resmî Gazete, TÜİK. Dış bağlantılar yeni sekmede açılır.
Yeni Dünya Bankası ihalesi çıkınca haber alın
Dünya Bankası ihaleleri sayfasında “Bu aramayı kaydet” ile yeni ilan geldiğinde bildirim alın. Bedel, teminat ve özgün ilan bağlantısı Pro Firma'da.